فناوری نانو در نساجی برای کاهش انتقال آلودگی
جامه پوش: نخ و پارچه پلیاستر بهعنوان یکی از پرکاربردترین محصولات صنعت نساجی، سالهاست جایگاه تثبیتشدهای در بازار جهانی و داخلی دارد. ویژگیهایی مانند استحکام مکانیکی بالا، مقاومت در برابر سایش، پایداری حرارتی، سهولت شستوشو و خشکشدن سریع، باعث شده این الیاف در طیف گستردهای از کاربردها، از پوشاک روزمره گرفته تا منسوجات صنعتی و خانگی، مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، توسعه نیازهای بهداشتی و افزایش حساسیت جامعه نسبت به انتقال آلودگیهای میکروبی، ضرورت ارتقای عملکرد این پارچهها را بیش از پیش نمایان کرده است.
پلیاستر بهطور ذاتی الیافی مقرونبهصرفه، بادوام و مقاوم محسوب میشود و همین ویژگیها سبب شده استفاده از آن در تولید لباسهای پرمصرف مانند لباس کار، لباس ورزشی، لباس کودکان، روکش صندلی، ملافه و سایر منسوجات خانگی و عمومی رواج داشته باشد. اما محیطهایی که این محصولات در آنها استفاده میشوند، بهویژه فضاهای عمومی و پرتردد، مستعد انتقال باکتریها و ایجاد بوی نامطبوع هستند. افزودن نانوذرات آنتیباکتریال به ساختار الیاف پلیاستر، پاسخی فناورانه به این چالش محسوب میشود.
پارچه پلیاستر آنتیباکتریال مهیار تحت آزمونهای آنتیباکتریال مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۱۰۷۰ قرار گرفته است. در این آزمونها، عملکرد ضدباکتریایی پارچه در برابر دو باکتری شاخص و بیماریزا، یعنی استافیلوکوکوس اورئوس (Staphylococcus aureus) و کلبسیلا پنومونیه (Klebsiella pneumoniae)، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد میزان فعالیت ضدباکتریایی این پارچه در برابر باکتری استافیلوکوکوس اورئوس برابر ۲/۱۳ و در برابر باکتری کلبسیلا پنومونیه برابر ۲/۲۸ گزارش شده است.
نانوذرات بهکاررفته در ساختار الیاف، با ایجاد اختلال در فعالیت زیستی میکروارگانیسمها، از رشد و تکثیر آنها جلوگیری میکنند. این ویژگی نهتنها به کاهش انتقال بیماری کمک میکند، بلکه از ایجاد بوی نامطبوع ناشی از فعالیت باکتریها نیز جلوگیری کرده و دوام بهداشتی پارچه را در طول زمان افزایش میدهد. همچنین خاصیت ممانعت از رشد قارچها و میکروبها، این محصول را برای استفاده در محیطهای مرطوب یا پرتماس مناسبتر میسازد.
از منظر کاربردی، دامنه استفاده از این پارچه آنتیباکتریال بسیار گسترده است. تولید روکش صندلی، بهویژه در وسایل نقلیه عمومی یا فضاهای پرتردد، یکی از مهمترین حوزههای مصرف این محصول به شمار میرود. همچنین در دوخت لباس کودکان، که حساسیت بهداشتی بالاتری دارند، استفاده از پارچههای آنتیباکتریال میتواند نقش مؤثری در کاهش ریسک انتقال آلودگی ایفا کند. تولید ملافه، لباس کار و انواع لوازم بهداشتی نیز از دیگر کاربردهای این پارچه محسوب میشود.